İran'da protestolar sürerken ordudan dikkat çeken açıklama

Devlet televizyonunda yer alan açıklamada, yaşanan gelişmeler karşısında ordunun diğer güvenlik birimleriyle birlikte hareket edeceği belirtilirken, “ulusal çıkarların korunması” vurgusu dikkat çekti. Açıklamada, kamu düzeninin bozulmasına yönelik girişimlere karşı kararlı bir duruş sergileneceği ifade edildi.

Ordunun açıklamasında, İran halkının birlik ve beraberlik içinde hareket etmesinin önemine işaret edilerek, ülkedeki hassas sürecin toplumsal dayanışma ile aşılabileceği mesajı verildi. İran ordusunun, diğer silahlı kuvvetlerle koordinasyon halinde, stratejik altyapıları, kamu mallarını ve ulusal çıkarları güçlü bir şekilde koruyacağı belirtildi. Açıklamada, protestoların seyrine ilişkin güvenlik kaygılarının arttığına da dikkat çekildi.

Metinde yer verilen ifadelerde, ülkede yaşanan olayların yalnızca iç dinamiklerle sınırlı olmadığı savunularak, dış unsurların kamu düzenini bozmayı hedeflediği ileri sürüldü. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Bugün düşman farklı taktiklerle kamu düzenini bozarak ülkede güvensiz bir ortam yaratmaya çalışıyor. 12 günlük savaşta çocukların kanı eline bulaşan düşman, İran halkını koruma bahanesiyle yeni bir fitne çıkarmayı hedefliyor.” Bu ifadelerle, protestoların arkasında dış müdahalelerin olduğu iddiası bir kez daha gündeme getirildi.

İran’da protestolar, 28 Aralık 2025 tarihinde ekonomik gerekçelerle başladı. Ülkede yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve artan yaşam maliyetleri, ilk olarak başkent Tahran’daki Büyük Çarşı’da esnafın tepkisine yol açtı. Başlangıçta ekonomik taleplerle sınırlı olan gösteriler, kısa sürede farklı kentlere yayılarak ülke genelinde geniş çaplı protestolara dönüştü.

Gösterilerin ilerleyen günlerinde güvenlik güçleri ile protestocular arasında zaman zaman şiddetli çatışmalar yaşandığı, bazı bölgelerde kamu binaları ve altyapıların zarar gördüğü yönünde bilgiler paylaşıldı. Ancak İranlı yetkililer, gösteriler sırasında yaşanan can kayıpları ve yaralanmalara ilişkin resmi ve kapsamlı bir açıklama yapmadı. Bu durum, ülkedeki gelişmelere ilişkin belirsizliğin sürmesine neden oldu.

Resmi açıklamaların sınırlı kalmasına karşın, insan hakları kuruluşları protestoların bilançosuna dair çeşitli raporlar yayımladı. İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı tarafından 9 Ocak’ta yayımlanan raporda, gösterilerin 13’üncü gününde ölü ve yaralı sayısına ilişkin çarpıcı iddialar yer aldı. Rapora göre, olaylarda 15’i emniyet görevlisi olmak üzere toplam 65 kişinin hayatını kaybettiği, onlarca kişinin yaralandığı ve 2 bin 311 kişinin gözaltına alındığı öne sürüldü.

İran ordusunun açıklaması, protestoların seyrine dair güvenlik yaklaşımının sertleşebileceği yönünde değerlendirmelere yol açtı. Ordunun “ulusal çıkarlar” ve “stratejik altyapılar” vurgusu, önümüzdeki günlerde güvenlik önlemlerinin artırılabileceğine işaret olarak yorumlandı. Yetkililer, kamu düzeninin korunmasının öncelikli hedef olduğunu belirtirken, protestoların nasıl bir seyir izleyeceği belirsizliğini koruyor.