Grönland pazarlığında yeni perde: Trump'tan sürpriz geri adım

ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile İsviçre Alpleri’ndeki Davos kasabasında düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu kapsamında bir araya geldi. Görüşme öncesinde basın mensuplarına konuşan Trump, Davos’ta çok sayıda devlet ve hükümet başkanıyla kapsamlı temaslar yürüttüğünü belirterek, NATO Genel Sekreteri ile ele alınması gereken önemli başlıklar bulunduğunu söyledi. Uzun yıllara dayanan dostluklarına dikkat çeken Trump, NATO’nun savunma harcamalarına ilişkin hedefin yüzde 2’den yüzde 5’e çıkarılmasının ortak bir çalışmanın ürünü olduğunu ve bunun son derece başarılı bir adım olduğunu ifade etti.

Trump, yapılacak görüşmede farklı konuların masaya yatırılacağını vurgulayarak, Grönland’ın da gündemde yer aldığını açıkça dile getirdi. NATO Genel Sekreteri Rutte ise açıklamasında, yük paylaşımı meselesinin uzun süredir ABD açısından rahatsızlık yarattığını hatırlattı ve Avrupalı müttefiklerin artık savunma harcamalarında daha fazla sorumluluk üstlendiğini söyledi. Rutte, bu durumun yalnızca ABD için değil, Avrupa’nın kendi güvenliği için de kritik olduğunun altını çizdi.

ABD’nin olası bir saldırı durumunda müttefiklerinden destek görüp görmeyeceğine dair tereddütleri bulunduğuna ilişkin sözlere de değinen Rutte, Avrupalı NATO üyeleri adına net bir güvence verdi. Afganistan örneğini hatırlatan Rutte, ABD askerleriyle birlikte diğer NATO ülkelerinden askerlerin de ağır bedeller ödediğini anımsatarak, böyle bir senaryoda Avrupalıların kesinlikle ABD’nin yanında olacağını vurguladı.

Trump ise bu güvencenin kendisi için önemli olduğunu belirterek, Rutte’ye duyduğu kişisel güvene dikkat çekti. Danimarka Dışişleri Bakanı’nın Grönland’a ilişkin müzakere teklifini reddettiği yönündeki soruya “Bunu bana yüzüme söylemeleri gerekir” yanıtını veren Trump, Grönland için makul bir bedel düşünülebileceğini ancak asıl bedelin para değil güvenlik olduğunu söyledi. Trump’a göre konu, yalnızca ABD’nin değil, uluslararası güvenliğin de merkezinde yer alıyor.

Grönland’a yönelik ilgilerinin temelinde güvenlik gerekçelerinin bulunduğunu vurgulayan Trump, “Altın Kubbe” savunma sistemi projesine atıf yaparak, Grönland’a sahip olmanın hem ABD hem de Avrupa için güçlü bir güvenlik avantajı yaratacağını savundu. Nadir toprak elementleri gibi ekonomik çıkarların bu talebin merkezinde olmadığını özellikle belirtti.

Trump, görüşmenin ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Grönland ve tüm Arktik Bölgesi’ni kapsayacak olası bir anlaşmanın çerçevesi üzerinde mutabık kalındığını duyurdu. Bu mutabakatın hayata geçmesi halinde ABD ve NATO ülkeleri açısından son derece olumlu sonuçlar doğuracağını ifade eden Trump, bu nedenle 1 Şubat’ta yürürlüğe girmesi planlanan gümrük tarifelerini uygulamayacağını açıkladı.

Öte yandan Trump, daha önce Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya’ya yönelik gümrük vergisi yaptırımları açıklamış, Grönland’ın satın alınmasına ilişkin tam bir anlaşmaya varılana kadar bu yaptırımların süreceğini belirtmişti. Son gelişmeler, bu sert tutumda önemli bir yumuşamaya işaret ediyor.