Gerçek Usulde Katma Değer Vergisi Nedir?
Gerçek usulde katma değer vergisi, ticari, sınai, zirai veya serbest meslek faaliyeti yürüten mükelleflerin, yaptıkları mal teslimi ve hizmet ifaları üzerinden hesapladıkları KDV'den, mal ve hizmet alımları sırasında ödedikleri KDV'yi indirerek aradaki farkı devlete ödedikleri vergilendirme sistemidir.
Gerçek usulde katma değer vergisi nedir?
Türkiye'deki KDV mükelleflerinin çok büyük bir kısmı bu usule tabidir. Bu sistemde temel ilke, işletmenin sadece yarattığı "katma değer" üzerinden vergi ödemesidir.
Gerçek usulün temel işleyişi nasıl olur?
Sistem, basit bir mahsuplaşma mantığına dayanır. Formülü şu şekilde özetleyebiliriz:
Hesaplanan KDV: Mükellefin mal veya hizmet satarken müşterisinden tahsil ettiği vergidir.
İndirilecek KDV: Mükellefin işiyle ilgili yaptığı alımlarda (hammadde, kira, faturalar vb.) satıcılara ödediği vergidir.
Devreden KDV: Eğer bir ay içerisinde ödenen KDV, tahsil edilen KDV'den fazlaysa, aradaki fark devletten geri alınmaz; bir sonraki aya "devreden" olarak aktarılır.
Kimler gerçek usulde KDV mükellefidir?
Gelir Vergisi Kanunu'na göre kazançları gerçek usulde tespit edilenler bu kapsama girer. Başlıca gruplar şunlardır:
Şirketler: Anonim, Limited ve Kollektif şirketlerin tamamı.
Serbest Meslek Erbabı: Doktorlar, avukatlar, mali müşavirler ve mimarlar gibi kendi adına çalışan profesyoneller.
Tüccarlar: Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar (işletme hesabı veya bilanço esasına göre defter tutanlar).
İsteğe Bağlı Olanlar: Basit usulde vergilendirilme hakkı olup da kendi isteğiyle gerçek usulü seçenler.
Gerçek usulün yükümlülükleri nelerdir?
Bu sisteme dahil olan mükelleflerin yerine getirmesi gereken bazı yasal sorumluluklar vardır:
Defter Tutma: Faaliyet türüne göre yevmiye defteri, defter-i kebir veya işletme defteri tutulmalıdır.
Belge Düzeni: Yapılan her işlem için fatura, perakende satış fişi veya serbest meslek makbuzu düzenlenmelidir.
Beyanname Verme: Her ayın sonunda (takip eden ayın 28. gününe kadar) KDV beyannamesi elektronik ortamda vergi dairesine sunulmalıdır.
Vergi Ödeme: Beyan edilen vergi, beyanname verme süresi içinde ödenmelidir.
2021 yılından itibaren yapılan düzenlemelerle küçük esnafı korumak adına birçok basit usul mükellefi gelir vergisinden muaf tutulmuştur ancak ticari hacmi belirli sınırları aşan herkes gerçek usulde KDV mükellefi olmaya devam etmektedir.
