Gazze Tezkeresi Nedir?
Gazze Tezkeresi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından 29 Ağustos 2025 tarihinde oy birliğiyle kabul edilen, 'İsrail'in Gazze'deki İşgalini Genişletme Kararı ve Filistin Halkına Yaptığı Soykırım Hakkında Tezkere' başlıklı resmi bir karardır.
Bu tezkere, İsrail’in Gazze Şeridi’nde devam eden askeri operasyonlarını, Filistin halkına yönelik soykırım olarak nitelenen politikalarını ve bölgedeki insani krizi kınamak amacıyla hazırlanmıştır. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un imzasını taşıyan bu belge, uluslararası toplumun ve diğer ülke parlamentolarının harekete geçmesi için bir çağrı niteliğindedir.
Tezkerenin İçeriği ve Amaçları
Gazze Tezkeresi, İsrail’in Gazze’deki eylemlerini soykırım, savaş suçu ve uluslararası hukukun ihlali olarak tanımlamakta ve şu temel noktaları içermektedir:
- İsrail’in Politikalarının Kınanması: Tezkerede, İsrail’in on yıllardır Filistin halkına karşı sürdürdüğü işgal, imha ve ilhak politikalarının son iki yılda Gazze’de soykırıma dönüştüğü belirtiliyor. Özellikle, kıtlık ve açlığın bir imha silahı olarak kullanıldığı, bu durumun Birleşmiş Milletler (BM) ve diğer uluslararası kuruluşlar tarafından da doğrulandığı ifade ediliyor.
- İnsani Krizin Vurgulanması: İsrail’in Gazze’deki operasyonları sonucu son iki yılda çoğunluğu kadın ve çocuk yaklaşık 70.000 kişinin öldüğü, 150.000’den fazla kişinin yaralandığı ve bölgenin sivil altyapısının (okullar, hastaneler, ibadethaneler) kasıtlı olarak tahrip edildiği vurgulanıyor. Filistinlilerin “ölüm ve açlık hapishanesine” mahkûm edildiği belirtiliyor.
- Uluslararası Topluma Çağrı: Tezkere, uluslararası toplumu ve dünya parlamentolarını şu adımları atmaya davet ediyor:
- İsrail ile askeri ve ticari ilişkilerin sonlandırılması.
- Filistin’e uygulanan ambargonun kaldırılması için harekete geçilmesi.
- İsrail’in Gazze’de kalıcı ateşkesi kabul etmeye, silahlı güçlerini çekmeye ve kesintisiz insani yardım ulaşımını sağlamaya zorlanması.
- İsrail’in Uluslararası Statüsüne Yönelik Talepler: İsrail’in soykırım politikalarından vazgeçene kadar BM ve diğer uluslararası kuruluşlardaki üyeliklerinin askıya alınması çağrısı yapılıyor.
- Yasadışı Yerleşim ve Şiddetin Kınanması: Kudüs ve Batı Şeria’daki yasadışı yerleşim faaliyetleri, Filistinlilere yönelik şiddet, toprak işgalleri ve yasadışı yıkımlar kınanıyor. Bu eylemlerin uluslararası hukuka aykırı olduğu ve savaş suçu teşkil ettiği belirtiliyor.
- Bağımsız Filistin Devleti Vurgusu: 1967 sınırları temelinde, coğrafi bütünlüğe sahip, bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti’nin kurulmasının adil ve kalıcı barışın tek yolu olduğu ifade ediliyor.
- Hesap Verilebilirlik: Filistin topraklarında soykırım ve sömürge suçları işleyenlerin uluslararası mahkemeler önünde hesap vermesi gerektiği vurgulanıyor.
Tezkerenin Bağlamı ve Önemi
Gazze Tezkeresi, İsrail’in Gazze Şeridi’nde 2007’den beri uyguladığı abluka, 1967 Altı Gün Savaşı’ndan bu yana devam eden işgal politikaları ve özellikle son iki yıldaki yoğun askeri operasyonlar sonucunda ortaya çıkan insani krize dikkat çekiyor. Tezkere, Türkiye’nin bu konudaki resmi duruşunu uluslararası arenada netleştiren bir belge olarak öne çıkıyor. Ayrıca, TBMM’nin olağanüstü toplanarak bu kararı alması, konunun Türkiye için siyasi ve insani açıdan öncelikli olduğunu gösteriyor.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, tezkereye ilişkin konuşmasında, İsrail’in eylemlerinin zulüm, vahşet, barbarlık, katliam ve soykırım kelimeleriyle dahi tam olarak tarif edilemeyecek kadar ağır olduğunu belirtmiş ve uluslararası toplumun somut adımlar atması gerektiğini vurgulamıştır. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da tezkere sürecinde, Türkiye’nin Gazze’ye havadan insani yardım ulaştırılması için Cumhurbaşkanı’nın onay verdiğini duyurmuştur.
Tarihsel ve Bölgesel Bağlam
Gazze Şeridi, tarihi boyunca birçok medeniyetin egemenliği altında kalmış, stratejik konumu nedeniyle önemli bir ticaret ve liman bölgesi olmuştur. 1967’de İsrail tarafından işgal edilen Gazze, 2005’te İsrail’in çekilmesine rağmen abluka altında kalmış ve Hamas’ın 2007’de kontrolü ele geçirmesiyle yoğun çatışmalara sahne olmuştur. Tezkere, bu tarihsel süreçte İsrail’in Gazze’deki son eylemlerini ve Filistin halkının yaşadığı insani dramı uluslararası gündeme taşımayı hedefliyor.
Gazze Tezkeresi, Türkiye’nin İsrail’in Gazze’deki politikalarını soykırım olarak nitelendirerek kınadığı, uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdığı ve Filistin halkının yanında olduğunu vurguladığı bir karardır. Tezkere, diplomatik bir duruş sergilemenin ötesinde, İsrail’e karşı somut yaptırımlar uygulanması ve Filistin’e destek için küresel bir çaba başlatılması gerektiğini savunuyor.
Bakmadan Geçme





