Enflasyon sepeti yeniden yazıldı: Neler girdi, neler çıktı?

Türkiye İstatistik Kurumu (Türkiye İstatistik Kurumu), Tüketici Fiyat Endeksi hesaplamalarında kullanılan enflasyon sepetini ve bu sepette yer alan ürünlerin ağırlıklarını güncelledi. Kurumun açıkladığı yeni düzenlemeye göre, 2026 yılı boyunca enflasyon hesaplamalarında 428 madde ve 972 madde çeşidi dikkate alınacak.

Her yıl yapılan rutin çalışmalar kapsamında, fiyatların derlendiği yerleşimler, iş yerleri, ürün tanımları ve ağırlıklar gözden geçirilirken, bu yılki güncelleme kapsamının önceki yıllara kıyasla daha geniş olduğu belirtildi. Güncellemenin temel amacı, hanehalklarının değişen tüketim alışkanlıklarını enflasyon hesaplamalarına daha gerçekçi biçimde yansıtmak olarak açıklandı.

TÜFE, piyasadaki tüm mal ve hizmetlerin fiyatlarını izlemek teknik olarak mümkün olmadığı için, hanehalkı bütçesinde önemli yer tutan ürün ve hizmetlerden oluşan bir sepet üzerinden hesaplanıyor. Bu sepet, tüketicilerin günlük yaşamda sıkça kullandığı mal ve hizmetleri kapsıyor ve yıl boyunca sabit tutuluyor.

Yapılan çalışmalar sonucunda, 2025 yılı TÜFE için yeni baz yılı olarak belirlendi. Daha önce kullanılan “2003=100” baz yılı yerine “2025=100” baz yılına geçildi. Baz yılının değiştirilmesiyle birlikte, endeksin daha anlaşılır hale gelmesi, uluslararası karşılaştırmalarda uyumun artması ve endeks değerlerinin daha sağlıklı yorumlanması hedefleniyor. Bu değişiklik, geçmiş verilerin yeniden hesaplanması anlamına gelmezken, yalnızca mevcut verilerin yeni sınıflama yapısına göre gruplanmasını içeriyor. Bu nedenle manşet enflasyon oranlarında herhangi bir değişiklik yapılmadığı bildirildi.

Yeni baz yılıyla birlikte, tüketim kalıplarını daha iyi yansıttığı belirtilen “COICOP-2018 Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması”na geçildi. Bu kapsamda dijital ürünler ve dijital içerik tüketimi ayrı bir başlık altında toplandı, sigorta ve finansal hizmetler ise enflasyon hesaplamalarında yeni bir ana harcama grubu olarak yer aldı.

Sepet güncellemesi kapsamında, bu yıl simit, yöresel peynir çeşitleri, hazır pizza ve börekler, okul forması, bebek elbisesi, termos ve otomobil ekspertiz ücreti gibi 38 ürün sepete dahil edildi. Kakao, ekmek hamuru, kravat, gazeteler ve bazı tıraş malzemeleri ise sepetten çıkarıldı. Ayrıca dizel otomobil tamamen sepet dışı bırakılırken, benzinli, elektrikli ve hibrit otomobiller için yeni madde çeşitleri eklendi.

TÜFE hesaplamalarında kullanılan ana grup ağırlıkları da yeniden belirlendi. Gıda ve alkolsüz içeceklerin ağırlığı bir miktar gerilerken, ulaştırma ile lokanta ve konaklama hizmetlerinin payında artış görüldü. Konut harcamalarının ağırlığında ise dikkat çekici bir düşüş yaşandı.

Fiyat derleme sürecinde kullanılan yöntemler de çeşitlendirildi. Saha çalışmaları, barkodlu satış verileri, idari kayıtlar ve internet üzerinden yapılan fiyat taramaları birlikte kullanılıyor. 2026 yılı itibarıyla fiyatların yaklaşık yüzde 51’i doğrudan sahadan, yüzde 43’ü zincir marketlerden alınan barkod verilerinden, kalan kısmı ise internet üzerinden derlenen verilerden elde ediliyor. Sağlık ve eğitim gibi bazı alanlarda ise fiyatlar çevrim içi anket yöntemiyle toplanıyor.