Ekonomik zorluklar babaları çocuklarından uzaklaştırıyor
Çocuk Gelişimi Uzmanı Prof. Dr. Nurper Ülküer, ekonomik nedenlerle birçok babanın çocuklarının büyüme sürecine yeterince eşlik edemediğini belirterek, güçlü ailelerin temelinde güçlü anne-babaların yer aldığını söyledi.
Haberin Özeti
- • Prof. Dr. Nurper Ülküer, babaların çocukların sosyal, duygusal ve psikolojik gelişiminde kritik rol oynadığını, hatta bazı araştırmaların annelerden daha etkili olduğunu belirtti.
- • 2024 Inter-Amerikan Development Bankası araştırması, ekonomik zorluklar nedeniyle alt ve orta gelirli ülkelerde babaların %30'unun çocuklarının yanında olamadığını ortaya koydu.
- • Babaların çocukların gelişimine erken katılımının kalıcı ve büyük etki yarattığı vurgulanırken, geleneksel yaklaşımların bu önemli deneyimleri kaçırdığı belirtildi.
Babalar Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nurper Ülküer, babaların çocukların gelişimindeki rolüne dikkat çekti. Babaların yalnızca aileye ekonomik destek sağlayan bireyler olarak görülmemesi gerektiğini belirten Ülküer, çocukların sosyal, duygusal ve psikolojik gelişiminde babaların kritik bir yere sahip olduğunu ifade etti.
Babaların etkisi sanılandan daha büyük
Son yıllarda yapılan araştırmaların babaların çocuk gelişimi üzerindeki etkisini daha net ortaya koyduğunu belirten Ülküer, çocukların hayata hazırlanmasında babaların vazgeçilmez bir rol üstlendiğini söyledi.
Prof. Dr. Nurper Ülküer, “Çocukların başta sosyal duygusal gelişimi olmak üzere, onların hayata hazırlanmaları gibi önemli yaşamsal süreçlerinde, babalar önemlidir ve vazgeçilmezdir. Bunu çok iyi biliyoruz. Hatta tahminlerimizin dışında, anneler babalardan daha fazla etkili. İngiltere’de 2023-2025 yılları arası yapılan bir araştırmada ilginç sonuçlar ortaya çıkmış. Örneğin, babanın çocuk bakımı ve eğitimi süreçlerine katılımının çocuklar üzerindeki olumlu etkisi annelerin etkisinden daha fazla olduğu gözlenmiş” dedi.
Babaların çocuklarının yaşamına erken dönemde dahil olmasının önemine de dikkat çeken Ülküer, “Araştırmaların ortaya koyduğu en önemli sonuçlardan biri de babaların çocukların gelişim serüvenine ne kadar erken katılırlarsa etkilerinin o kadar büyük ve kalıcı olduğudur. Bazı geleneksel kültürlerde çocuklar beş yaşına gelmeden baba kucağına almaz ve benzeri söylemleri düşününce, aslında hem babaların hem de çocukların ne kadar önemli deneyimleri kaçırdığı daha iyi anlaşılıyor” ifadelerini kullandı.
Her 10 babadan 3’ü çocuğunun yanında değil
Ekonomik koşulların baba-çocuk ilişkisini doğrudan etkilediğini belirten Ülküer, dünya genelinde birçok babanın çalışma koşulları nedeniyle çocuklarının yanında bulunamadığını söyledi.
“Inter-Amerikan Development Bankasının 2024’te küresel olarak yaptığı bir çalışma bize bu konuda çok güzel bir tablo çizmiyor. Alt ve orta gelirli ülkelerde, ortalama babaların %30’u çocuklarının yanında değil. Nedenlerin başında ekonomi geliyor. Uzun ve uzak yerlerde çalışan babalar çoğunlukla çocuklarının büyüdüklerine nadiren şahit oluyorlar. Yine bu araştırmanın bulgularına göre babalar çocukları ile annelerden ve hatta diğer yetişkinlerden de daha az oynuyorlar” diyen Ülküer, ekonomik nedenlerin aile bağları üzerinde önemli etkiler oluşturduğunu vurguladı.
Ebeveynlikte babalar geri planda kalıyor
Ebeveyn destek programlarının büyük bölümünün annelere yönelik hazırlandığını belirten Ülküer, babaların çocuk yetiştirme süreçlerine katılımını destekleyen çalışmaların ise oldukça sınırlı olduğunu söyledi.
“Ebeveyn destek programları ya da benzeri çalışmalar çoğunlukla annelere ulaşabiliyor. Babalara ulaşabilen programların ise etkileri çoğu zaman anlamlı düzeye erişemiyor. Babaların katılımını destekleyen araştırma ve uygulamalar oldukça sınırlı. Özellikle 0-6 yaş döneminde çocuklarıyla düzenli oyun oynayan baba oranı dünya genelinde düşük seviyelerde bulunuyor” ifadelerini kullandı.
Babaların kaygıları çoğu zaman fark edilmiyor
Babaların da ebeveynlik sürecinde ciddi psikolojik zorluklar yaşayabildiğini belirten Ülküer, bu sorunların çoğu zaman göz ardı edildiğini dile getirdi.
“Babaların da kaygıları, korkuları ve hatta biyolojik değişimleri var. Ancak bunlar çoğu zaman göz ardı ediliyor. İngiltere’de yapılan bir araştırmada, doğum öncesi ve doğum sonrasındaki dönemde babalarda görülen depresyon ve intihar oranlarının annelerde görülen ruhsal sorunların yaklaşık dört katına ulaştığı belirlendi. Bu sonuç, anne ruh sağlığına yönelik desteklerin artmasına rağmen babalara yönelik destek mekanizmalarının yeterince gelişmediğini gösteriyor” dedi.
Yeni baba olmuş kişiler üzerinde yapılan araştırmalara da değinen Ülküer, “Araştırmada babaların yüzde 41,1’inde orta ya da yüksek düzeyde stres, yüzde 20,8’inde kaygı, yüzde 25,9’unda yoğun endişe ve yüzde 13,4’ünde depresyon belirtileri görüldü.” bilgisini paylaştı.
Güçlü baba, güçlü aile
Babaların psikolojik iyilik halinin aile yapısını doğrudan etkilediğini belirten Ülküer, “Araştırmalar, ruh sağlığı iyi olan ve kendisini güçlü hisseden babaların eşlerinde doğum sonrası depresyon riskinin azaldığını gösteriyor. Buna rağmen babaların kaygılarını paylaşabilecekleri ve destek alabilecekleri mekanizmalar oldukça sınırlı” dedi.
Babaların yalnızca yüzde 59’unun kaygılarını eşleriyle paylaşabildiğini ifade eden Ülküer, profesyonel destek alanların oranının ise oldukça düşük seviyelerde kaldığını söyledi.
İngiltere’de yürütülen “Babalar Önemlidir” girişimine de değinen Ülküer, babaların çocukların yaşamında daha etkin rol almasının desteklenmesi gerektiğini belirtti.
Babalar Günü dolayısıyla tüm babaların gününü kutlayan Prof. Dr. Nurper Ülküer, sözlerini “Babalarımız önemlidir. Güçlü ailelerin temeli, güçlü anne-babalar ve mutlu çocuklarla atılır” ifadeleriyle tamamladı.
Bakmadan Geçme
