Dünyanın En Büyük Türk-İslam mezarlığı Bitlis'te: Ahlat'ta 8 bin 200 mezar taşı
Bitlis'in Ahlat ilçesindeki Selçuklu Mezarlığı, Orta Çağ'a ait dünyanın en büyük Türk-İslam mezarlığı. 210 dönümlük alanda yaklaşık 8 bin 200 mezar taşı bulunuyor, bazı şahideler 3,5 metreyi buluyor.
Haberin Özeti
- • Bitlis'in Ahlat ilçesindeki 210 dönümlük alanda yer alan tarihi mezarlık, bünyesindeki 8 bin 200 mezar taşıyla dünyanın en büyük Orta Çağ Türk-İslam mezarlığıdır.
- • Geçmişi bin yıla dayanan alanda yüksekliği 3,5 metreyi bulan süslemeli şahidelerin yanı sıra Selçuklu'dan Osmanlı'ya ve farklı inançlara ait mezarlar bir arada bulunmaktadır.
- • UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan tarihi bölgede 2010 yılında başlatılan bakım çalışmaları kapsamında bugüne kadar 700 mezar taşının kitabesi çözümlenmiştir.
Van Gölü'nün kuzeybatı kıyısında, Bitlis'in Ahlat ilçesinde uzanan Ahlat Selçuklu Mezarlığı, Orta Çağ'a ait dünyanın en büyük Türk-İslam mezarlığı. Bugün açık hava müzesi niteliği taşıyan mezarlık, devasa şahideleri ve taş işçiliğiyle ziyaretçilerini adeta zamanda yolculuğa çıkarıyor.
210 dönümde 8 bin 200 mezar taşı
Mezarlık 210 dönümlük bir alanı kaplıyor. Alanda farklı biçimlerde yaklaşık 8 bin 200 mezar taşı bulunuyor. Bunlardan 118'i anıt niteliği taşıyor. Mezarlıkta şahideli ve şahidesiz sanduka tipi mezarların yanı sıra, Orta Asya Türk mezar tiplerine benzeyen ve yeraltına kazılmış odacıklar şeklinde yapılmış mezarlar da yer alıyor.

3,5 metrelik şahideler
Ahlat mezar taşlarının en büyük özelliği, alışılmış ölçülerin çok üzerindeki boyutları. Dikdörtgen prizma şeklindeki şahidelerin bazılarının yüksekliği 3,5 metreyi buluyor. Taşların her cephesi, Türklerin Orta Asya kültüründen gelen ejder, palmet ve kandil gibi motifler ile geometrik desenlerle bezeli.
Bin yıllık bir geçmiş
Mezarlığın geçmişi yaklaşık 1000 yıl öncesine dayanıyor ve Mervaniler öncesinde de var olduğu tespit edildi. Mezarlıkta tarih boyunca bölgede hüküm süren Saltuklular, Ahlatşahlar, Eyyubiler, Selçuklular ve Osmanlılar gibi farklı topluluklara ait cenazelerin üst üste defnedildiği ortaya kondu. Müslüman mezarlarının yanı sıra Hristiyan ve Ezidi mezarları da bulundu.
UNESCO Geçici Listesi'nde
Ahlat Selçuklu Mezarlığı, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi iş birliğinde 2010'da başlayan bakım ve onarım çalışmalarında bugüne kadar 700 mezar taşının kitabesi çözümlendi.
Ziyaret bilgisi
Alanın girişinde Ahlat Müze Müdürlüğü'ne bağlı bir arkeolojik inceleme merkezi bulunuyor. Ahlat, Van Gölü kıyısındaki konumuyla Nemrut Krater Gölü ve Tatvan ile birlikte gezilebilecek rotaların başında geliyor.
Görseller: Wikimedia Commons (Ahlat Selçuklu Mezarlığı: Mehmetkrckrc, CC BY-SA 4.0; Ahlat'taki şahideler: Ahzaryamed, CC BY-SA 4.0; Mezarlıktan genel görünüm: Ahzaryamed, CC BY-SA 4.0)
Bakmadan Geçme