Dijital dünya bağımlılık tuzağına dönüşüyor
Uzm. Klinik Psikolog M. Yasin Çakıroğlu, kontrolsüz ekran kullanımının özellikle çocuk ve gençlerde ciddi psikolojik sorunlara yol açtığını belirterek, erken müdahalenin önemine dikkat çekti.
Haberin Özeti
- • M. Yasin Çakıroğlu’na göre dijital bağımlılık, kişisel zayıflık değil beynin ödül sistemiyle ilgili bir süreçtir.
- • Kontrolsüz ekran kullanımı; kaygı, depresyon, uyku sorunları ve özgüven kaybı gibi ciddi psikolojik etkiler oluşturabilir.
- • Farkındalık, günlük yaşamı düzenleme ve profesyonel destek, dijital bağımlılıkla mücadelede temel adımlar olarak öne çıkıyor.
Akıllı telefonlar, sosyal medya platformları, çevrimiçi oyunlar ve sanal bahis sistemleri günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelirken, kontrolsüz kullanım ciddi riskleri de beraberinde getiriyor. Özellikle çocuklar ve gençler arasında hızla yayılan dijital bağımlılık, sadece alışkanlık değil, beynin işleyişiyle doğrudan bağlantılı bir süreç olarak öne çıkıyor.
İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi’nden Uzm. Klinik Psikolog M. Yasin Çakıroğlu, dijital bağımlılığın kişisel bir zayıflık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, “Dijital bağımlılık aslında kişisel bir zayıflık değil, beynin ödül sisteminin dijital çevre ile etkileşiminin bir sonucu.” dedi.
Ekran bağımlılığının yalnızca uzun süreli kullanım değil, kontrol kaybıyla ortaya çıktığını belirten Çakıroğlu, bu durumun bireyin günlük yaşamını olumsuz etkilediğine dikkat çekti. Cihazdan uzak kalındığında huzursuzluk, gerginlik ve boşluk hissi yaşanmasının bağımlılığın önemli göstergeleri arasında yer aldığını ifade etti.
Dijital bağımlılığın psikolojik etkilerine değinen Çakıroğlu, “Sosyal medyada sürekli onay arayışı ve başkalarıyla kıyaslama, özellikle çocukların özgüvenini zedelerken kaygı düzeylerini artırıyor.” açıklamasında bulundu. Bu durumun dikkat eksikliği, uyku sorunları, sosyal izolasyon ve depresyon gibi sonuçlara yol açabileceğini belirtti.
Bağımlılığın temelinde beynin ödül sisteminin yer aldığını ifade eden Çakıroğlu, dijital platformların kullanıcıya belirsiz aralıklarla ödül sunarak dopamin salgısını tetiklediğini ve bu durumun davranışın tekrarını güçlendirdiğini söyledi. Bu döngünün zamanla alışkanlıktan bağımlılığa dönüştüğünü vurguladı.
Ekran bağımlılığının sanal kumar riskini de artırdığına dikkat çeken Çakıroğlu, uzun süreli ekran kullanımının özellikle gençlerde dürtü kontrolünü zorlaştırarak riskli davranışları artırabildiğini ifade etti.
Dijital bağımlılıkla mücadelede üç temel adımın önemine değinen Çakıroğlu, “Bireyler öncelikle dijital kullanımın hangi duygularla tetiklendiğini fark etmeli, günlük yaşamlarını yeniden düzenlemeli ve gerektiğinde profesyonel destek almalıdır.” dedi.
Çakıroğlu, bilişsel davranışçı terapi ve motivasyon artırıcı yaklaşımların bu süreçte etkili olduğunu belirterek, erken müdahale ile bireylerin yaşam kalitesini yeniden kazanabileceğini sözlerine ekledi.
Bakmadan Geçme
