Dijital çağ beyni sessizce değiştiriyor
Kontrolsüz ekran kullanımı ve yapay zekâ ile geçirilen uzun süreler, özellikle çocuk ve gençlerde dikkat, öğrenme ve sosyal gelişimi olumsuz etkileyebilir.
Haberin Özeti
- • Dijital çağda kontrolsüz ekran ve yapay zeka kullanımı, özellikle çocuk ve gençlerde dikkat, öğrenme ve sosyal gelişimi olumsuz etkileyerek beyin sağlığını tehdit ediyor.
- • Prof. Dr. Nevzat Tarhan, sürekli ekran kullanımının dikkat dağınıklığına yol açtığını belirterek, çocukların spor, sanat ve aileyle kaliteli zamanla desteklenmesini vurguladı.
- • Tarhan, yapay zekanın bilgiye erişimi kolaylaştırdığını ancak empati gibi insani özellikleri yerine koyamayacağını, etik kurallarla karakter inşasının önemini vurguladı.
Dijital teknolojiler ve yapay zekâ, yaşamı kolaylaştırırken beyin sağlığı üzerindeki etkileri de giderek daha fazla gündeme geliyor. Özellikle akıllı telefonlar, sosyal medya ve yapay zekâ uygulamalarının yoğun kullanımı; dikkat süresi, öğrenme becerileri ve sosyal ilişkiler üzerinde önemli değişikliklere neden olabiliyor.
Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, NPİSTANBUL Hastanesi Yönetim Kurulu Başkanı ve Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, dijital dünyanın sunduğu kolaylıkların bilinçli kullanılmadığında zihinsel performans üzerinde olumsuz sonuçlar oluşturabileceğini belirtti.
Sürekli ekran kullanımı dikkati zayıflatabiliyor
Prof. Dr. Nevzat Tarhan, sosyal medya akışında uzun süre vakit geçirmek ve kısa videolar izlemek gibi alışkanlıkların beyni sürekli yeni uyaranlarla karşı karşıya bıraktığını söyledi. Bu durumun zamanla dikkat dağınıklığına ve "beyin sisi" olarak tanımlanan zihinsel bulanıklığa yol açabileceğini ifade eden Tarhan, özellikle çocuklar ve gençlerin bu riskten daha fazla etkilendiğine dikkat çekti.
Ekran başında geçirilen sürenin azaltılması için yalnızca kısıtlama getirmenin yeterli olmayacağını belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, çocukların spor, sanat, oyun ve sosyal etkinliklerle desteklenmesi gerektiğini dile getirdi. Gerçek yaşam deneyimlerinin artırılmasının ve çocukların kendilerine hedef belirlemelerinin dijital bağımlılıkla mücadelede önemli rol oynadığını kaydetti.
Çocukları korumanın yolu kaliteli zaman geçirmekten geçiyor
Prof. Dr. Nevzat Tarhan, çocukların dijital dünyanın olumsuz etkilerinden korunabilmesi için ailelerin onlarla daha fazla kaliteli zaman geçirmesi gerektiğini vurguladı.
Birlikte kitap okumak, oyun oynamak, yürüyüş yapmak ve sohbet etmenin hem aile bağlarını güçlendirdiğini hem de çocukların sosyal gelişimini desteklediğini ifade eden Tarhan, özellikle 6 yaş altındaki çocukların ekranla ebeveyn gözetiminde tanışmasının büyük önem taşıdığını söyledi.
Yapay zekânın bilgiye hızlı ulaşmayı sağladığını belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, buna rağmen empati kurma, sosyal ilişki geliştirme, bilinç ve yaşam deneyimi gibi insana özgü özelliklerin teknolojiyle yer değiştiremeyeceğini ifade etti.
Yapay zekânın sağlık, eğitim ve bilim gibi birçok alanda önemli katkılar sağlayacağını belirten Tarhan, etik kuralların oluşturulmaması halinde bilgi kirliliği ve yanlış yönlendirme gibi risklerin de ortaya çıkabileceğini söyledi.
Tarhan, "Makineler insanlaşıyor, insanlar makineleşiyor; zekâ ucuzladı, karakter pahalandı. Karakter inşasına yatırım yapanlar kazanacak." sözleriyle teknolojinin yanında insani değerlerin önemine dikkat çekti.
Sağlıklı alışkanlıklar beyni koruyor
Beyin sağlığının çocukluk döneminden itibaren korunması gerektiğini belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, kaliteli uyku, düzenli fiziksel aktivite, Omega-3 yönünden zengin beslenme, yeni şeyler öğrenme ve sosyal ilişkilerin güçlendirilmesinin zihinsel performansı artırdığını ifade etti.
Konfor alanının dışına çıkmanın beyni geliştirdiğini söyleyen Tarhan, yeni hobiler edinmenin, yabancı dil öğrenmenin, müzikle ilgilenmenin ve farklı deneyimlere açık olmanın beynin yeni bağlantılar oluşturmasına katkı sağladığını belirtti.
Anlamlı hedeflere sahip olmanın ve güçlü sosyal ilişkiler kurmanın yalnızca ruh sağlığını değil, beyin sağlığını da koruduğunu vurgulayan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, teknolojinin yaşamı kolaylaştıran bir araç olarak görülmesi gerektiğini, karar verme süreçlerinde ise insanın her zaman merkezde kalmasının önem taşıdığını ifade etti.
Bakmadan Geçme
