Deprem sonrası tarımda yeniden doğuş nasıl sağlandı?

6 Şubat 2023’te meydana gelen ve geniş bir coğrafyayı etkileyen depremlerin ardından, bölgedeki üreticilerin yeniden ayağa kalkabilmesi için kapsamlı destek mekanizmaları devreye alındı. Tarım, hayvancılık, gıda, balıkçılık, sulama, altyapı ve ormancılık alanlarını kapsayan bu destekler, yalnızca kayıpların telafisini değil, aynı zamanda sürdürülebilir üretimin yeniden kurulmasını hedefledi.

Depremden etkilenen 11 ilde yürütülen çalışmalar kapsamında tarımsal destek ödemeleri her yıl artış gösterdi. Geçtiğimiz yıl yalnızca tarımsal destekler için 17,4 milyar lira kaynak ayrıldı. Hububat üreticilerine sağlanan desteklerin tutarı 6,9 milyar liraya ulaşırken, hayvancılık faaliyetlerinin kesintiye uğramaması amacıyla yüz binlerce işletmeye yem desteği verildi.

Afette hayvan kaybı yaşayan yetiştiricilere büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvan dağıtımları için önemli miktarda ödeme yapıldı. Arıcılıkla geçimini sağlayan üreticiler de unutulmadı; binlerce arılı kovan dağıtıldı, şeker desteğiyle üretimin devamı sağlandı. Hayvancılık alanında sağlanan toplam destek tutarı 2,4 milyar lirayı aştı. Ayrıca enkaz altında telef olan hayvanlar için devlet destekli sigorta sistemi kapsamında tazminat ödemeleri gerçekleştirildi.

Üretimin kalıcı biçimde sürdürülmesi amacıyla yatırımlara özel bir ağırlık verildi. Kırsal kalkınma programları çerçevesinde 2023’ten bu yana deprem bölgesinde tamamlanan 2 bin 455 proje için toplam 1,6 milyar lira hibe sağlandı. Kırsalda Uzman Eller Projesi ile yüzlerce girişim desteklenirken, lisanslı depoculuk uygulamaları sayesinde üreticilere kira ve nakliye kolaylığı sunuldu.

Mazot ve gübre destekleriyle çiftçilerin girdi maliyetleri hafifletildi; sertifikalı tohum kullanımına verilen destek iki katına çıkarıldı. İyi tarım ve organik tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması için projeler hayata geçirilirken, tarım arazilerinin etkin kullanımı amacıyla yüz milyonlarca liralık ödenek ayrıldı.

Su ürünleri üretiminin sekteye uğramaması için zarar gören tesisler ve balıkçı gemileri destek kapsamına alındı. Balıkçı barınaklarında oluşan hasarların onarımı için yüksek bütçeli çalışmalar planlandı.

Öte yandan içme suyu ve sulama yatırımları da hız kazandı. Açılan yüzlerce kuyu sayesinde hem içme suyu ihtiyacı karşılandı hem de binlerce hektar tarım alanı sulamaya açıldı. Belediyelerin altyapı projeleri için uluslararası finans kuruluşlarından sağlanan dış kaynaklar hibe olarak kullanıldı. DSİ ve İLBANK eliyle yürütülen projelerle deprem bölgesindeki toplam yatırım hacmi yüz milyarlarca liraya ulaştı.

Orman köylerinde yaşayan vatandaşlar da destek paketlerinden payını aldı. ORKÖY kapsamında binlerce aileye hibe ve faizsiz kredi imkânı sunularak kırsalda yaşamın ve üretimin devamı teşvik edildi.

Sağlanan tüm bu destekler, deprem bölgesinde yalnızca yaraların sarılmasını değil, tarım ve kırsal ekonominin daha güçlü bir yapıyla yeniden inşa edilmesini amaçlıyor.