Demansın erken tanısında saat çizim testi dikkat çekiyor
Nöropsikolog Dr. İnci Birincioğlu, demansın erken belirtilerinin nöropsikolojik değerlendirmelerle ortaya çıkarılabildiğini belirterek, saat çizim testinin bazı hastalarda standart testlerden önce bozulmaları gösterebildiğini söyledi.
Haberin Özeti
- • Nöropsikolog Dr. İnci Birincioğlu, demansın erken tanısının tek bir testle değil, nöropsikolojik değerlendirmeler ve diğer incelemelerle birlikte mümkün olduğunu belirtti.
- • Saat çizim testi, demansın erken tanısında planlama ve yürütücü işlevleri değerlendiren pratik bir araç olup, standart testlerden önce bozulmaları gösterebilir.
- • Demansın erken belirtileri unutkanlık, dil ve günlük beceri sorunları olarak ortaya çıkarken, sözel akıcılık ve dil testleri de tanıda önemli bilgiler sunar.
Demans, sinsi başlangıcı ve yıllar içinde ilerleyen seyri nedeniyle erken dönemde fark edilmesi zor nörodejeneratif hastalıklar arasında yer alıyor. Ancak günümüzde uygulanan nöropsikolojik değerlendirmeler sayesinde hastalığın ilk belirtileri daha erken dönemde tespit edilebiliyor. Özellikle bellek, dikkat, dil, görsel algı ve yürütücü işlevleri değerlendiren testler, tanı sürecine önemli katkılar sağlıyor.
Nöropsikolog Dr. İnci Birincioğlu, demansın erken tanısının yalnızca tek bir testle değil; nöroanatomik görüntüleme, elektrofizyolojik incelemeler, genetik analizler ve nöropsikolojik değerlendirmelerin birlikte ele alınmasıyla mümkün olduğunu belirtti. Birincioğlu, farklı demans türlerinde ortaya çıkan bilişsel değişimlerin ayrıntılı değerlendirilmesinin doğru tanı açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
Erken belirtiler farklı şekillerde ortaya çıkabiliyor
Dr. İnci Birincioğlu, demansın genellikle yavaş ilerlediğini ve ilk belirtilerin kişiden kişiye değişebildiğini belirterek; yürütücü işlevlerde bozulma, unutkanlık, dil problemleri, görsel-mekânsal algı güçlüğü ve günlük becerilerde azalma gibi belirtilerin hastalığın erken döneminde görülebileceğini söyledi.
Bu belirtilerin beynin hangi bölgesinde başladığının, altta yatan nörodejeneratif hastalığın belirlenmesine yardımcı olduğunu kaydeden Birincioğlu, nöropsikolojik testlerin özellikle erken ve orta evrede önemli bilgiler sunduğunu dile getirdi.
Dr. İnci Birincioğlu, demans taramasında kullanılan en pratik yöntemlerden birinin saat çizim testi olduğunu belirterek, bu testin planlama, zaman kavramı, dikkat, soyut düşünme ve yürütücü işlevleri aynı anda değerlendirebildiğini ifade etti.
Bazı hastalarda mini-mental test sonuçlarının normal sınırlarda olmasına rağmen saat çizim testinde belirgin bozulmalar görülebildiğine dikkat çeken Birincioğlu, bu nedenle testin erken tanıda değerli bir tarama aracı olarak öne çıktığını söyledi.
Sözel akıcılık ve dil testleri de tanıya katkı sağlıyor
Demansın değerlendirilmesinde dil becerilerinin de ayrıntılı şekilde incelendiğini aktaran Dr. İnci Birincioğlu, adlandırma, konuşma üretimi, anlama, okuma ve yazma becerilerindeki değişimlerin hastalığın türü hakkında önemli bilgiler verdiğini belirtti.
Birincioğlu, özellikle sözel akıcılık testlerinin erken dönemde ortaya çıkan bilişsel değişimleri göstermede etkili olduğunu ifade ederek, belirli kategorilerde kelime üretimindeki güçlüklerin Alzheimer hastalığı açısından önemli ipuçları sağlayabildiğini kaydetti.
Bellek değerlendirmelerinde yalnızca kişinin ne kadar bilgi öğrendiğinin değil, bu bilgileri uzun süreli hafızaya kaydedip kaydedemediğinin de incelendiğini vurgulayan Dr. İnci Birincioğlu, ipucu verilmesine rağmen hatırlanamayan bilgilerin hipokampal kayıt bozukluğunu düşündürebileceğini söyledi.
Birincioğlu, bu durumun özellikle Alzheimer hastalığının erken evrelerinde sık görülen bulgular arasında yer aldığını ifade etti.
Yüz tanıma ve mekânsal algı bozuklukları da önemli belirtiler arasında
Dr. İnci Birincioğlu, demansın yalnızca unutkanlıktan ibaret olmadığını belirterek, bazı hastalarda yüzleri tanımada güçlük, nesneleri anlamlandırmada zorlanma ve mekânsal algıda bozulmaların da görülebileceğini dile getirdi.
Yüz tanıma testleri, nesne tanıma değerlendirmeleri ve görsel-mekânsal becerileri ölçen uygulamaların farklı demans türlerinin ayırt edilmesinde önemli bilgiler sunduğunu aktaran Birincioğlu, bu değerlendirmelerin beynin farklı işlev ağlarının sağlıklı çalışıp çalışmadığını ortaya koyduğunu söyledi.
Dr. İnci Birincioğlu, demansın erken tanısında çok yönlü nöropsikolojik değerlendirmenin büyük önem taşıdığını vurgulayarak, erken dönemde tespit edilen bilişsel değişimlerin hem tanı sürecinin hızlanmasına hem de tedavi ve takip planının daha etkin şekilde oluşturulmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Bakmadan Geçme
