Danimarka'da mülteci politikası değişiyor mu?

Danimarka hükümeti, ülkede son yıllarda artış gösteren şiddet ve cinsel istismar vakalarını gerekçe göstererek göç ve güvenlik politikalarında köklü bir değişikliğe gitmeye hazırlanıyor. Hükümet tarafından yapılan açıklamada, işledikleri suçlar nedeniyle en az bir yıl hapis cezasına çarptırılan yabancı uyruklu kişilerin otomatik olarak sınır dışı edilmesini öngören yeni bir yasa tasarısı üzerinde çalışıldığı duyuruldu. Tasarının özellikle ikamet izni bulunmayan ya da geçici statüyle ülkede bulunan kişilere karşı daha katı kurallar getirmesi hedefleniyor.

Danimarka Göç ve Entegrasyon Bakanlığı tarafından hazırlanan yasa taslağında, şiddet ve cinsel saldırı gibi ağır suçlara karışan yabancı uyruklu sığınmacıların Danimarka’da kalmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Açıklamada, son dönemde yaşanan birçok ciddi suç olayında faillerin yabancı kökenli olmasının kamuoyunda ciddi rahatsızlık yarattığına dikkat çekildi.

Beş maddeden oluşan tasarıda, yasal statüsü olmadan ülkede bulunan kişilerin geri gönderilmesi, Suriye ve Afganistan yönetimleriyle sınır dışı süreçlerinde iş birliğinin artırılması, gönüllü geri dönüşü kabul edenlere sağlanan mali desteklerin yükseltilmesi ve yasal ikamet izni olmayanlara yönelik denetimlerin sıkılaştırılması gibi düzenlemeler yer alıyor. Ayrıca cezalarını tamamlamış olmalarına rağmen denetim şartlarına uymayan yabancıların ayak bileklerine bir yıl süreyle elektronik takip cihazı takılması da öngörülüyor. Toplu yaşamın yoğun olduğu alanlarda güvenlik kameralarının ve güvenlik personelinin artırılması da tasarının dikkat çeken unsurları arasında bulunuyor.

Tasarıda yer alan en tartışmalı düzenlemelerden biri ise, süresiz oturum iznine sahip mültecilerin dahi bu haklarının geri alınmasını kolaylaştıracak yasal değişikliklerin planlanması oldu. Bu adımın, mevcut uluslararası sözleşmelerle çelişip çelişmeyeceği ise kamuoyunda yoğun şekilde tartışılıyor.

Yasa tasarısını hazırlayan Danimarka Göç ve Entegrasyon Bakanı Rasmus Stoklund, düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Ne yazık ki bir yıldan fazla hapis cezasına çarptırılmış ancak henüz sınır dışı edilmemiş çok sayıda yabancı suçlu var. Birçoğumuz bunu anlamakta zorlanıyoruz. Bu nedenle ciddi suçlar işleyen yabancıların ülkeden gönderilmesi için çok ihtiyaç duyulan sınır dışı etme kısıtlamalarını kolaylaştırıyoruz. Çünkü öncelikle suçluları değil, mağdurları korumanın zamanı geldi.”

Stoklund, yasa dışı şekilde ülkede kalan yabancılara yönelik yaklaşımın da sertleşeceğini vurgulayarak, “Aynı zamanda, Danimarka’da yasa dışı olarak kalan ve kendilerine yüklediğimiz görevleri nasıl yerine getireceklerini anlamayan yabancılar için de kuralları sıklaştırıyoruz. Ülkeyi terk etmeleri çok üzücü, sıkıcı ve zor olmalı. Danimarka’yı terk edene kadar nerede olduklarını bilmeliyiz. Danimarka’da yerleri yok ve bu yüzden onları eve dönmeleri için daha çok zorlayacağız” dedi.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise basın toplantısında yaptığı değerlendirmede, Avrupa ülkelerine ortak hareket çağrısında bulunarak, “Avrupa devletlerinin bir araya gelip, suçlulardan ziyade ülkelerimizi korumayı tercih edeceğimizi söylemeleri doğru ve gereklidir” ifadelerini kullandı. Frederiksen, Orta Doğu’dan gelen bazı sığınmacıların kamu düzenini bozduğunu savunarak, “O zamanlar, mağdurların kendilerinin fail olacağını düşünmemiştik. Sizi temin ederim ki, ne yazık ki, birçoğu tam olarak öyle oldu” şeklinde konuştu.

Mevcut yasal düzenlemelerin, özel ve aile hayatını koruyan uluslararası sözleşmeler nedeniyle otomatik sınır dışı kararlarını sınırladığına dikkat çeken Danimarka hükümeti, bu engellerin aşılması için İngiltere ile birlikte Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu. Düzenlemenin 1 Mayıs itibarıyla yürürlüğe girmesi bekleniyor.