Çocuklara propolis verilir mi?

Düzce Üniversitesi’nde görev yapan akademisyenler, çocuklarda propolis kullanımının büyüme ve gelişim üzerindeki olası etkilerini ortaya koymak amacıyla kapsamlı bir bilimsel çalışma gerçekleştirdi. Yaklaşık bir yıl önce hazırlanan “Propolisin Büyüme ve Gelişme Üzerine Etkilerinin Araştırılması Projesi”, üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenerek hayata geçirildi. Çalışma, Düzce Üniversitesi Arıcılık Araştırma Geliştirme ve Uygulama Merkezi’nde (DAGEM) görev yapan uzmanların öncülüğünde yürütüldü.

Araştırma ekibi, propolisin farklı dozlarının büyüme çağındaki bireyler üzerindeki etkilerini çok yönlü biçimde değerlendirdi. Bu kapsamda boy, kilo ve vücut kitle indeksi gibi temel büyüme parametrelerinin yanı sıra büyüme hormonu, insülin bağımlı büyüme faktörleri olan IGF-1 ve IGF-3 ile östrojen, progesteron, LH ve FSH gibi üreme hormonları incelendi. Çalışmada tıp fakültesinden histoloji, çocuk sağlığı ve hastalıkları ile çocuk endokrinolojisi alanlarında uzman hekimler, arı ürünleri konusunda deneyimli araştırmacılar ve bir gıda mühendisi birlikte görev aldı.

Deney hayvanları üzerinde yürütülen bu bilimsel araştırmanın sonuçları, Sağlık Bakanlığı tarafından organize edilen Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Kongresi’nde sunularak bilim dünyasıyla paylaşıldı. Elde edilen bulgular, özellikle ailelerin uzun süredir aklını kurcalayan “Çocuklarda propolis erken ergenliğe yol açar mı?” sorusuna yanıt vermesi açısından dikkat çekti.

DAGEM Müdürü Prof. Dr. Meral Kekeçoğlu, Düzce Üniversitesi olarak uzun zamandır arı ve arı ürünleri üzerine çalışmalar yürüttüklerini belirterek, bu projeye başlama nedenlerinin ailelerde oluşan endişeleri bilimsel verilerle değerlendirmek olduğunu ifade etti. Kekeçoğlu, özellikle Kovid-19 süreci sonrasında bağışıklık sistemini güçlendirdiği için gıda takviyesi olarak yaygın şekilde kullanılan propolisin, çocuklar açısından herhangi bir yan etki oluşturup oluşturmadığının net biçimde ortaya konulmasının amaçlandığını söyledi.

Ailelerin, çocuklarına propolis verirken olası olumsuz sonuçlar konusunda kaygı duyabildiğini dile getiren Kekeçoğlu, bu alanda dünyada oldukça sınırlı sayıda çalışma bulunduğunu, yalnızca bir yayında erken ergenlik ihtimaline değinildiğini hatırlattı. Bu nedenle endokrin sistem üzerine çalışan tıp hekimleriyle görüş alışverişi yaparak yola çıktıklarını vurguladı.

Araştırma sürecinde hem erkek hem de dişi deney hayvanları üzerinde düzenli ölçümler yapıldığını belirten Kekeçoğlu, haftalık boy ve kilo takibi, vücut kitle indeksi hesaplamaları ve ayrıntılı biyokimyasal analizlerle elde edilen verilerin propolisin büyüme ve gelişme üzerinde olumsuz bir etki oluşturmadığını gösterdiğini aktardı. Bulguların, hormonal açıdan da herhangi bir anormalliğe işaret etmediğini ifade eden Kekeçoğlu, mevcut sonuçlara göre annelerin çocukları için propolisi güvenle kullanabileceğini söyledi.

Çalışmaya başlamadan önce hangi parametrelerin değerlendirilmesi gerektiğinin hekimlerle birlikte belirlendiğini anlatan Kekeçoğlu, yalnızca büyüme hormonuna bakmanın yeterli görülmemesi üzerine IGF-1, IGF-3 ve üreme hormonlarının da analize dahil edildiğini kaydetti. Bu yaklaşımın, büyüme ve gelişme açısından daha net ve güvenilir sonuçlar elde edilmesini sağladığını vurguladı.

Propolisin antibakteriyel, antiviral ve antioksidan özelliklere sahip olduğuna dikkat çeken Kekeçoğlu, bağışıklık sistemini destekleyen bu doğal ürünün vücudu toksinlere karşı koruyabildiğini, hücre ölümünü yavaşlatıcı ve antikanser etkilerine dair çok sayıda bilimsel çalışma bulunduğunu da sözlerine ekledi.