Çocuğunuz ödevinde yapay zekâ kullanıyorsa Kaspersky'nin bu uyarılarına dikkat

Yapay zekâ araçlarının öğrencilerin günlük eğitim hayatındaki yeri giderek genişliyor. Konu anlatımından ödev hazırlığına, matematik problemlerinden sunum ve kompozisyon çalışmalarına kadar birçok alanda kullanılan yapay zekâ, öğrenciler açısından önemli kolaylıklar sağlarken beraberinde yeni riskleri de getiriyor.

Kaspersky, yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde aileleri çocukların yapay zekâ kullanımı konusunda uyardı. Şirketin gözlemlerine göre teknolojinin daha erişilebilir hale gelmesi ve eğitim süreçlerine dahil olmasıyla çocukların yapay zekâ araçlarına ilgisi de düzenli olarak artıyor.

Kaspersky, yapay zekânın öğrenciler tarafından doğrudan “ödev yaptırma aracı” olarak değil, öğrenmeyi destekleyen bir yardımcı olarak kullanılmasının önemine dikkat çekiyor.

Yapay zekâ ödevi yapmamalı, öğrenmeye yardımcı olmalı

Öğrencilerin saniyeler içerisinde hazır kompozisyonlara veya matematik problemlerinin sonuçlarına ulaşabilmesi, ödevlerin geliştirmeyi amaçladığı temel becerilerin geri planda kalmasına neden olabiliyor.

Kaspersky, ailelerin çocuklarıyla yapay zekânın hangi amaçlarla kullanılabileceği konusunda açık kurallar belirlemesini öneriyor. Buna göre öğrenciler yapay zekâdan bir konuyu açıklamasını, farklı fikirler üretmesini, hazırladıkları taslağın eksiklerini göstermesini veya pratik sorular oluşturmasını isteyebilir.

Matematik problemlerinde ise yalnızca sonucu almak yerine çözüm yönteminin öğrenilmesi ve ardından öğrencinin soruyu kendi başına çözmeye çalışması öneriliyor.

Kaspersky Siber Okuryazarlık Proje Lideri Andrey Sidenko, yapay zekânın öğrencinin kendi emeğinin yerine geçmemesi gerektiğini belirterek, teknolojinin bir konuyu daha ayrıntılı öğrenmek, bilgi düzeyini ölçmek ve hazırlanan çalışmayı geliştirmek amacıyla kullanıldığında değerli bir eğitim aracına dönüşebileceğini ifade ediyor.

Kaspersky’den “Her cevabı doğru kabul etmeyin” uyarısı

Kaspersky’nin dikkat çektiği önemli konulardan biri de yapay zekâ sistemlerinin gerçeğe oldukça yakın görünen ancak yanlış bilgiler üretebilmesi.

Yapay zekâ tarafından oluşturulan bir cevap son derece akıcı ve ikna edici görünmesine rağmen içerisinde yanlış bilgiler, gerçekte bulunmayan kaynaklar veya mantık hataları yer alabiliyor. “Yapay zekâ halüsinasyonu” olarak adlandırılan bu durum nedeniyle öğrencilerin karşılarına çıkan her bilgiyi doğrudan doğru kabul etmemesi gerekiyor.

Andrey Sidenko, çocukların yapay zekâdan aldıkları önemli bilgileri ders kitapları ve güvenilir kaynaklarla karşılaştırmalarının önemli olduğunu belirterek, yapay zekâ tarafından verilen yanıtların sorgulanmasının çocukların eleştirel düşünme yeteneklerini de geliştireceğine dikkat çekiyor.

Kaspersky, öğrencilerin yapay zekâdan aldıkları bilgileri kullanmadan önce kaynağın gerçekten bulunup bulunmadığını araştırmasını, verilen cevabın soruyla örtüşüp örtüşmediğini değerlendirmesini ve bilgiyi kendi cümleleriyle açıklayıp açıklayamadığını kontrol etmesini öneriyor.

Önemli bilgilerin farklı güvenilir kaynaklardan doğrulanması gerektiğini belirten Kaspersky, sağlık ve güvenlik gibi hassas konularda ise çocukların ebeveynlerinden veya öğretmenlerinden destek istemelerinin önemli olduğunu vurguluyor.

Kişisel bilgiler yapay zekâyla paylaşılmamalı

Kaspersky’nin ailelere yönelik bir diğer önemli uyarısı çocukların kişisel bilgilerinin korunmasına ilişkin oldu.

Çocukların sohbet botlarıyla yaptıkları konuşmaları tamamen özel bir alan olarak değerlendirebileceğine dikkat çeken Kaspersky, kullanılan hizmetin politikalarına bağlı olarak sisteme girilen bilgilerin ve sohbet geçmişinin sunucularda saklanabileceğini veya hizmetlerin geliştirilmesinde kullanılabileceğini belirtiyor.

Bu nedenle çocukların ad-soyad, ev adresi, telefon numarası, okul bilgileri, şifreler, kimlik belgeleri ve banka kartı bilgileri gibi kişisel veya gizli verileri yapay zekâ araçlarına girmemesi gerekiyor.

Kaspersky ayrıca başka kişilere ait fotoğraf, mesaj veya belgelerin de izin alınmadan yapay zekâ sistemlerine yüklenmemesi gerektiğinin çocuklara anlatılmasını öneriyor.

Yapay zekâ çağında çocukların eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesinin yanı sıra temel dijital güvenlik önlemlerinin alınması da önem taşıyor.

Kaspersky, çocukların kullandığı hesaplarda iki faktörlü kimlik doğrulamanın etkinleştirilmesini, her hesap için farklı ve güçlü şifreler oluşturulmasını ve uygulamaların yalnızca resmî kaynaklardan indirilmesini öneriyor.

Uygulamaların güncel tutulmasının yanı sıra çocukların kullandığı cihazlardaki gizlilik ayarlarının ebeveynlerle birlikte gözden geçirilmesi de tavsiye ediliyor. Böylece kişisel bilgilere kimlerin erişebildiğinin kontrol altında tutulabileceği belirtiliyor.

“Amaç yapay zekâyı yasaklamak değil, doğru kullanmayı öğretmek”

Kaspersky Siber Okuryazarlık Proje Lideri Andrey Sidenko, yapay zekâ kullanımında temel noktanın çocukların karşılarına çıkan her cevabı olduğu gibi kabul etmemeyi öğrenmeleri olduğunu vurguladı.

Sidenko, yapay zekâ tarafından oluşturulan metinlerin düzenli ve güvenilir görünmesine rağmen kurgusal bilgiler, sahte kaynaklar veya mantık hataları içerebileceğine dikkat çekti.

Ebeveynlerin bu süreçte önemli bir rol üstlendiğini belirten Sidenko, çocukların kritik bilgileri ders kitapları ve güvenilir kaynaklardan kontrol etmeye, aldıkları cevapları kendi ifadeleriyle anlatmaya ve tereddüt ettikleri noktalarda yardım istemeye teşvik edilmesi gerektiğini ifade etti.

Kaspersky, bu alışkanlıkların öğrencilerin yalnızca yapay zekâyı daha güvenli ve verimli kullanmasına değil, yeni eğitim-öğretim yılı boyunca ihtiyaç duyacakları eleştirel düşünme ve dijital okuryazarlık becerilerini geliştirmelerine de katkı sağlayacağını belirtiyor.