Araç kiralamada yatırım ve vergi katkısı dikkat çekti

Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER), bağımsız araştırma şirketi NielsenIQ iş birliğiyle hazırlanan ve 2025 yılı sonuçlarını kapsayan “TOKKDER Kiralama Sektör Raporu”nu kamuoyuyla paylaştı. Daha önce operasyonel ve kısa dönem kiralama verilerinin ayrı ayrı yayımlandığı rapor, bu yıl ilk kez sektörün tamamını kapsayacak şekilde birleştirildi.

Rapora göre, araç kiralama sektörü 2025 yılı boyunca toplam 278 milyar 158 milyon lira tutarında araç alımı gerçekleştirdi. Sektörün toplam araç filosu, 2025’in dördüncü çeyreği itibarıyla 372 bin 335 adede gerilerken, bu rakam 2024 yılında 402 bin 800 seviyesinde bulunuyordu. Aynı dönemde sektörün devlete sağladığı toplam vergi katkısı ise 109 milyar liraya ulaştı.

TOKKDER’in 2025 yılı dördüncü çeyrek verilerine göre, operasyonel kiralama sektörünün toplam araç parkı 234 bin olarak kaydedildi. Bu alanda yıl boyunca 121 milyar liralık araç yatırımı yapılırken, ödenen vergi tutarı 63 milyar lirayı aştı. Raporda, müşteri başına düşen araç sayısındaki artışın, operasyonel kiralamanın daha az araçla daha fazla mobilite ihtiyacını karşılayan bir modele dönüştüğünü ortaya koyduğu vurgulandı.

Kısa dönem, yani günlük kiralama tarafında ise 2025’in son çeyreği itibarıyla toplam araç parkı 138 bin adede ulaştı. Yıllık kontrat sayısı 1,09 milyonun üzerine çıkarken, bu alanda yapılan toplam araç yatırımı 157,1 milyar lira olarak hesaplandı. Günlük kiralama filosundaki araçlar için ödenen toplam vergi tutarı ise 46,3 milyar lira oldu.

Raporda, hibrit ve elektrikli araçların sektördeki payının istikrarlı biçimde arttığına da dikkat çekildi. Operasyonel kiralama filolarında hibrit ve elektrikli araçların payı, 2021 sonunda yüzde 6,5 seviyesindeyken, 2025’in son çeyreğinde yüzde 13’ün üzerine çıktı. Günlük kiralamada ise bu oran yüzde 7,6 olarak gerçekleşti. Hibrit araçların, mevcut altyapı koşulları ve operasyonel avantajları sayesinde elektrifikasyona geçişte önemli bir ara basamak olduğu belirtildi.

Verilere göre, operasyonel kiralama filolarında hafif hibrit araçların payı yüzde 10,1, plug-in hibrit araçların payı yüzde 0,9’a yükseldi. Günlük kiralama tarafında hibrit araçların toplam filo içindeki payı yüzde 6,7 olurken, tam elektrikli araçların payı operasyonel kiralamada yüzde 2,4, günlük kiralamada ise yüzde 2,6 seviyesinde kaldı. Bu sınırlı payın, ikinci el değerine ilişkin belirsizlikler, şarj altyapısının yaygınlığı ve mevcut vergi yapısından kaynaklandığı ifade edildi.

Raporda yer alan değerlendirmesinde TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Özarslan Tangün, pandemi sonrası küresel ekonomik yavaşlama, tedarik zincirindeki dönüşüm, enflasyon baskıları ve finansman koşullarındaki sıkılaşmanın sektörde yeni bir denge sürecini beraberinde getirdiğini belirtti. Tangün, “Operasyonel kiralama, araç satın alımına kıyasla verimlilik ve maliyet avantajını koruyor. Ancak finansmana erişimde yaşanan zorluklar sektörün büyüme hızını sınırlıyor. Dezenflasyon süreci ve faizlerde beklenen kademeli düşüşle birlikte 2026’da daha uygun finansman koşullarının oluşacağını öngörüyoruz.” dedi.

Günlük kiralama sektörünün turizm hareketliliğine bağlı dalgalanmalara rağmen esnek yapısıyla süreci iyi yönettiğini ifade eden Tangün, “2025 yaz sezonu beklentilerin bir miktar altında kalsa da sektör genel olarak başarılı bir performans sergiledi. Günlük kiralama, sağladığı döviz girdisiyle Türkiye ekonomisine katkı sunmaya devam ediyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Tangün, sürdürülebilirlik hedeflerine de dikkat çekerek, araç kiralama ve mobilite sektörünün paylaşımlı ve talep odaklı çözümlerle kaynakların daha verimli kullanılmasını sağladığını vurguladı. TOKKDER’in 2026 vizyonu doğrultusunda, sürdürülebilir, finansal açıdan dayanıklı ve regülasyonlarla uyumlu bir sektör yapısının öncelikli hedef olduğunu sözlerine ekledi.