Akciğer kanserinde sigaranın ardından kirli hava ve küresel ısınma tehdidi
Türk Toraks Derneği Başkanı Prof. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu, sigaranın yanı sıra hava kirliliği ve küresel ısınmanın akciğer kanseri ile solunum yolu hastalıklarının artışında etkili olduğunu söyledi.
Haberin Özeti
- • Türk Toraks Derneği Başkanı Prof. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu, sigara, hava kirliliği ve küresel ısınmanın akciğer kanseri ile solunum hastalıklarının artışında etkili olduğunu belirtti.
- • Çuhadaroğlu, hava kirliliğinin solunum sistemi hastalıklarını 1,5 ila 4 kat artırdığını ve bu yükselişin özellikle Türkiye’de daha belirgin olduğunu vurguladı.
- • Dernek, sigara, küresel ısınma ve hava kirliliğinin kanser üzerindeki etkilerini gösteren bir harita hazırlarken, tanı ve tedavide yapay zekâ kullanılıyor.
Hava kirliliği, fosil yakıt kullanımı ve küresel ısınmanın insan sağlığı üzerindeki etkileri solunum sistemi hastalıklarında daha belirgin hale geliyor. Türk Toraks Derneği Başkanı Prof. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu, sigaranın akciğer kanseri açısından önemli bir etken olmaya devam ettiğini, hava kirliliği ve küresel ısınmanın da hastalığın artışına katkı sağladığını belirtti.
Türk Toraks Derneği Kuzeydoğu Anadolu Şubesi tarafından Erzurum’da düzenlenen “Palandöken-3 Solunum Zirvesi”ne katılan Çuhadaroğlu, göğüs hastalıklarının astım ve KOAH’tan akciğer kanserine kadar geniş bir hastalık grubunu kapsadığını söyledi.
Son yıllarda akciğer sertleşmesi vakalarında da artış görüldüğünü aktaran Çuhadaroğlu, solunum sistemi hastalıklarında öksürük, nefes darlığı ve göğüs ağrısının sık karşılaşılan şikâyetler arasında bulunduğunu ifade etti.
Hava kirliliği hastalıkları 1,5 ila 4 kat artırıyor
Türk Toraks Derneğinin akciğer kanserinin Türkiye’deki görülme sıklığını ve hastalığa yönelik yaklaşımları inceleyen bir kanser haritası hazırladığını belirten Prof. Dr. Çuhadaroğlu, çalışmanın çok sayıda bilim insanının katkısıyla gerçekleştirildiğini söyledi.
Çuhadaroğlu, “Dernek olarak akciğer kanserinin ülkedeki görülme sıklığını ve yaklaşımlarını gösteren bir kanser haritası çalışması yaptık. Burada sigara etkiliyken, küresel ısınmanın ve hava kirliliğinin kanseri artırıcı etkileri net bir şekilde ortaya konuldu.” dedi.
Tütün ve elektronik sigara kullanımındaki artışın da solunum sistemi hastalıkları açısından önemli bir sorun olduğunu belirten Çuhadaroğlu, özellikle çocukların ve gençlerin elektronik sigaradan uzak tutulması gerektiğini kaydetti.
2020 sonrasındaki dönemde hava kalitesinin etkilerine dikkat çeken Çuhadaroğlu, “Özellikle kalitesiz hava nedeniyle birçok akciğer hastalığında 1,5 kattan 4 kata kadar artışlar var. Dünyada da hastalıkla ilgili artış var ama ülkemizde daha fazla.” ifadelerini kullandı.
Iğdır’ın hava kirliliğinin yüksek olduğu iller arasında bulunduğuna dikkat çeken Çuhadaroğlu, bölgesel farklılıkların araştırıldığını ve yerel sağlık çalışanlarıyla eğitim çalışmalarının sürdürüldüğünü belirtti.
Tanı ve tedavide teknolojinin kullanımının arttığını da ifade eden Çuhadaroğlu, MR ve bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme yöntemlerinin değerlendirilmesinde yapay zekâdan yararlanıldığını söyledi.
Doğu Anadolu’da uzun kış ve yakıt kullanımı etkili
Akciğer kanseri haritasının Meteoroloji ve farklı kurumların katkılarıyla hazırlandığını aktaran Prof. Dr. Çuhadaroğlu, sanayinin ve fosil yakıt kullanımının daha düşük olduğu bölgelerde hava kirliliğinin de daha az görüldüğünü ifade etti.
Çuhadaroğlu, “Genellikle sanayinin daha az olduğu, fosil yakıtların az kullanıldığı bölgelerde hava kirliliği daha az olarak karşımıza çıktı. Fosil yakıt işini gözden geçirmek gerekiyor. Yüksek enerjili fosil yakıt kullanımıyla ciddi hava kirliliği oluşuyor.” dedi.
Kent merkezlerinde özel araç kullanımının azaltılması ve toplu taşımanın yaygınlaştırılmasının hava kalitesinin iyileştirilmesine katkı sağlayabileceğini dile getiren Çuhadaroğlu, fosil yakıtlara bağlı kirliliğin azaltılmasına yönelik çözümler geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Doğu Anadolu’da kış mevsiminin uzun sürmesi ve ısınma amacıyla daha fazla yakıt kullanılmasının solunum sistemi hastalıklarını etkilediğini belirten Çuhadaroğlu, bölgede göğüs hastalıklarının daha fazla görülebildiğini ifade etti.
Hava kirliliğinin astımın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına, KOAH ataklarının artmasına, hastanede kalış süresinin uzamasına ve akciğer kanserinin daha fazla görülmesine neden olabildiğini kaydeden Çuhadaroğlu, düşük doğum ağırlığı ve çocuklarda solunum yolu hastalıklarına yatkınlık açısından da risk oluşturduğunu söyledi.
Prof. Dr. Çuhadaroğlu, özellikle solunum sistemi hastalığı bulunan kişilerin hava kirliliğinin yoğun olduğu dönemlerde dışarıda geçirdikleri süreyi azaltmalarının yararlı olabileceğini belirterek, hava kirliliğine karşı gerekli önlemlerin alınmasının halk sağlığı açısından önem taşıdığını vurguladı.
Bakmadan Geçme
